Capaciteitstarief in aantocht: welke toestellen kennen het hoogste piekverbruik?

Capaciteitstarief in aantocht: welke toestellen kennen het hoogste piekverbruik?
  • 08.07.2022
  • Kurt Deman
  • 3 min

De invoer van het capaciteitstarief is onlangs uitgesteld tot 1 januari 2023. Of die deadline onherroepelijk is, wordt nu in politieke middens betwist. Vast staat wel dat ons piekverbruik in de nabije toekomst in grote mate mee bepaalt hoeveel netkosten we betalen. Maar welke toestellen zullen dat piekverbruik het meeste beïnvloeden?

De netkosten vertegenwoordigen vandaag ongeveer 18% van de energiefactuur. Daarvan wordt bij de invoering van het capaciteitstarief een groot deel aangerekend op basis van maandpieken. Een maandpiek is het hoogste piekvermogen dat gezinnen tijdens een kwartier in die maand verbruiken. Voor wie een digitale meter heeft, zullen de laatste twaalf maandpieken in het verbruik bepalen hoeveel netkosten je zult betalen. Bij een analoge meter geldt een minimale vaste bijdrage, gebaseerd op een verbruikspiek van 2,5 kW. Daar tegenover staat dat de netkosten per kWh verbruikte stroom hoger liggen dan bij een digitale meter.

Hoog totaal energieverbruik versus piekverbruik

Voor eigenaars van een digitale meter komt het er dus op aan van het synchrone verbruik van energie-intensieve toestellen zo veel als mogelijk te spreiden. Goed om weten is dat de grootste energievreters in de woning niet noodzakelijk voor het hoogste piekverbruik zorgen. Vaatwassers, wasmachines en droogkasten nemen bijvoorbeeld een flinke hap uit de totale energiefactuur, maar draaien niet constant op volle toeren. Bij een vaatwasmachine zal bijvoorbeeld vooral de opwarmcyclus zwaar doorwegen, terwijl er tijdens het wasproces ook momenten zijn waarop je amper verbruikt. Als consument is het uiteraard moeilijk om in te schatten wanneer het toestel nu exact het meeste verbruikt. Bovendien zal de impact van recente toestellen met een gunstig energielabel kleiner zijn dan oudere toestellen.

Waterkoker: korte verbruikscyclus

Een waterkoker kan je met een vermogen van 2,2 kW eveneens een stevige verbruiker noemen. Het opwarmen van het water duurt evenwel slechts een drietal minuten. Aangezien het piekverbruik over een kwartier de doorslag geeft voor een maandpiek, zal het totale vermogen van het toestel slechts voor een vijfde of 0,44 kW meetellen in het kwartierverbruik. Ter vergelijking: het gemiddelde piekvermogen bedraagt vandaag tussen 3,5 en 4 kW. Het capaciteitstarief zou je volgens berekeningen van de Vlaamse energieregulator VREG zelfs een besparing van ongeveer 50 euro opleveren als je maandelijkse verbruikspiek onder 3,15 kW blijft.

Warmtepompen en elektrische wagens

Aangezien het capaciteitstarief kadert in het teken van de energietransitie, is het ook interessant om na te gaan hoe duurzame technologieën het capaciteitstarief beïnvloeden. Koen Vanthournout van Energyville/VITO gaf eerder in De Tijd aan dat warmtepompen een lage piek kennen, van doorgaans slechts enkele kW. Al bevatten sommige warmtepompen een elektrische weerstand voor als het zeer koud is. “Als die weerstand actief is, kan het vermogen snel oplopen”, aldus de expert.

Bij het laden van een elektrische wagen, hangt veel af van de laadsnelheid en het vermogen van het laadpunt. eGear.be becijferde in september 2021 en op basis van de toenmalige energieprijzen dat voor wie niet spreidt en zijn elektrische auto relatief snel wil laden (7,4 kW), het factuurbedrag tot 13% de hoogte in gaat. Bij een thuislader met een vermogen van 2,3 kW betaal je 2% minder ten opzichte van het huidige systeem.

Volgens een studie van de Universiteit Gent winnen vooral de grote afnemers aan het capaciteitstarief. In die zin speelt het in de kaart van eigenaars van elektrische wagens, warmtepompen en elektrische verwarming, al geldt ook daar een gespreid verbruik als voorwaarde.