De nieuwe energiemaatregelen uitgelegd: wie bespaart hoeveel?

De nieuwe energiemaatregelen uitgelegd: wie bespaart hoeveel?
  • 01.02.2022
  • Kurt Deman
  • 4 min

Na lang onderhandelen is er een akkoord bereikt om onze energiefactuur te doen dalen. Een tijdelijke btw-verlaging op elektriciteit en eenmalige energiecheque van 100 euro moeten de factuur betaalbaar houden. Maar hoe zit dat akkoord nu juist in elkaar? Enkele belangrijke vragen beantwoord.

Wekenlang stond de verschillende regeringspartijen lijnrecht tegenover elkaar over het energieakkoord. Komt er een btw-verlaging of niet? Op die vraag kwam maandagnacht eindelijk een antwoord. Ja, zo blijkt. Wat verandert er nu concreet? Het akkoord over de lagere energiefactuur bestaat uit drie delen: een btw-verlaging, een verwarmingspremie en het verlengen van het sociaal tarief.

Btw-verlaging

Van 1 maart tot en met 30 juni betalen we 6 in plaats van 21% btw op onze elektriciteitsfactuur. Hoeveel bespaart u als consument nu met die btw-verlaging? Minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) spreekt na een logisch rekensommetje van een korting van 15 procent op de elektriciteitsfactuur. Volgens eerste berekeningen levert het een gemiddeld gezin met een vast contract de komende vier maanden 65 euro voordeel op. Voor mensen met een variabel contract ligt dat bedrag wat hoger. Al hangt het effect uiteraard af van uw verbruik. Wie meer verbruikt, haalt in euro’s meer voordeel uit deze maatregel dan wie weinig verbruikt. De btw-verlaging geldt zowel voor gezinnen met een digitale als een analoge meter.

Voor de gasfactuur komt er voor alle duidelijkheid géén btw-verlaging. Daar betalen we nog steeds 21%. Een streep door de rekening van veel gezinnen, aangezien de gasprijzen het sterkst zijn gestegen.

Verwarmingspremie

Als alternatief koos de regering voor een eenmalige verwarmingspremie van 100 euro per aansluiting. Die energiecheque, verrekend via de voorschotfactuur voor energie, geldt voor iedereen, óók voor wie al geniet van een sociaal tarief. De premie zal automatisch worden uitgekeerd via de elektriciteitsfactuur. Wellicht gebeurt dat al binnen de twee maanden. Heel concreet krijgt iedereen dus een korting van 100 euro op zijn of haar energiefactuur, ook wie stookt op gas of stookolie.

Uitgebreid sociaal tarief

Eerder was er al een consensus over de verlenging van het uitgebreide sociaal tarief waarvan ongeveer één miljoen gezinnen met een laag inkomen genieten. De maatregel zou op 31 maart verstrijken, maar wordt nu aangehouden tot het einde van het tweede trimester. Nadien blijft de maatregel behouden voor de 500.000 meest kwetsbaren.

Wat na 1 juli?

Het is volgens het akkoord niet de bedoeling dat de btw vanaf 1 juli opnieuw meteen stijgt naar 21%. De regeling zal dus niet in één keer teruggedraaid worden. Er wordt een btw-hervorming op poten gezet die gebaseerd is op een cliquetsysteem dat de energiefiscaliteit kan moduleren via de accijnzen. Het systeem bestaat al voor de brandstofprijzen. Zo zal het mogelijk zijn de accijnzen aan te passen aan de energieprijs. Een hogere energieprijs betekent lagere accijnzen en omgekeerd. Het grote voordeel is dat de regering op die manier meer kan variëren in functie van de marktprijs. Over de concrete invulling bestaat nog onduidelijkheid. Uiterlijk tegen 1 maart moeten de bevoegde ministers Tinne Van der Straeten (Groen) en Vincent Van Peteghem een voorstel uitwerken.

Wat met de hoge factuur van de voorbije maanden?


De nieuwe regels werken niet met terugwerkende kracht. Je zult dus geen betaalde bedragen recupereren.

Haalbaarheid?

Vlak na de bekendmaking van het akkoord dook er al een eerste struikelblok op. De energieleveranciers twijfelen aan de haalbaarheid van de plannen. Het gaat om een extreem complexe operatie, zegt Febeg, de federatie van energiebedrijven, in een mededeling. “De facturen van bijna vijf miljoen klanten moeten worden aangepast, net als alle communicatie met klanten en autoriteiten. De leveranciers zullen hun best doen om alles zo snel mogelijk te implementeren, maar zij kunnen zich er momenteel niet toe verbinden alles tegen 1 maart klaar te hebben”, aldus de federatie. “Het tijdschema voor de uitvoering blijft te kort.” Topman Marc Van den Bosch vraagt snel overleg om de beslissingen van de regering op een technisch en juridisch sluitende manier te kunnen uitvoeren.

Febeg had voor de politieke beslissingen al laten weten dat er twee maanden nodig waren om dergelijke beslissingen uit te voeren. De federatie wijst erop dat bij een eerdere btw-verlaging, ten tijde van de regering-Di Rupo, een uitstel van drie maanden noodzakelijk én toegestaan was.

Betalen we dat alles vroeg of laat terug?

Volgens expert Paul D’Hoore betalen we alles op één of andere manier terug. Een btw-verlaging zorgt voor een dalende energiefactuur. Aangezien de energiefactuur in de gezondheidsindex zit vervat, zal de index bij een goedkopere energiefactuur trager stijgen. De lagere btw op elektriciteit kan er dus mogelijk voor zorgen dat onze lonen minder snel zullen stijgen.