Hoe bereken je de terugverdientijd van een warmtepomp?

Hoe bereken je de terugverdientijd van een warmtepomp?
  • 20.08.2021
  • Kurt Deman
  • 3 min

Wie kiest voor een warmtepomp wil die investering uiteraard ook terugverdienen. Hoe snel dat gebeurt, hangt echter af van tal van factoren. Mijnenergie.be legt uit welke aspecten je best in jouw berekening meeneemt.

Een warmtepomp vormt een zuinig en duurzaam alternatief voor de traditionele verwarmingsketel. Het toestel haalt warmte-energie uit natuurlijke bronnen zoals water, lucht en de bodem. Die onttrokken energie zet de warmtepomp nadien om in warmte voor je centrale verwarming of sanitair water.

Eén formule, veel variabelen


Om de terugverdientijd te berekenen, geldt volgende formule:

(Aanschaf inclusief installatie – subsidie) / gemiddelde besparing = terugverdientijd

Het is vooral de factor ‘gemiddelde besparing’ die een algemene inschatting bemoeilijkt. Onder meer het rendement, het type warmtepomp, het benodigde vermogen en de energieprijzen zorgen voor uiteenlopende resultaten.

Seizoensrendement

Het rendement van een warmtepomp bereken je door de energie die de warmtepomp uit de energiebron haalt te delen door de elektrische energie die de warmtepomp verbruikt. Dat resultaat drukken fabrikanten uit in de COP-waarde, wat staat voor Coefficient of Performance of prestatiecoëfficient.

Hoe hoger de COP, hoe kleiner de stroomvraag en hoe zuiniger de warmtepomp. Een COP-waarde van 4 betekent dat de warmtepomp voor de productie van 4 kWh energie of warmte, 1 kWh elektriciteit nodig heeft. Ze produceert in dat geval 75% van de vereiste warmte zelf, aangevuld met 25% van het stroomnet.

Bij energiebronnen met een wisselende temperatuur, zoals de buitenlucht, zal de COP-waarde doorheen het jaar schommelen. Daarom vormt de Seasonal Coefficient of Performance – in het Nederlands SPF, of de gemiddelde efficiëntie gemeten over het hele jaar – een betere maatstaf. De SPF-waarde ligt volgens Daikin doorgaans ongeveer 0,4 à 0,7 punten lager dan de COP-waarde.

Hoogste rendement = hoogste kostprijs

Onderzoek van KU Leuven en het De Nayer Instituut wees enkele jaren geleden al uit dat de warmtepompen die hun energie uit de bodem halen een hoger rendement boeken dan water/waterwarmtepompen, terwijl die op hun beurt beter doen dan lucht/water- en lucht/luchtsystemen.

Het type warmtepomp bepaalt ook mee de investeringskosten. Een geothermische warmtepomp die energie uit de bodem of het water haalt, is bijvoorbeeld een stuk duurder dan een luchtwarmtepomp. Daarnaast speelt ook het benodigde vermogen een belangrijke rol. Een woning met grote en slecht geïsoleerde ruimtes kent nu eenmaal een grotere warmtebehoefte dan een recente passiefwoning.

Energieprijs

De energieprijs beïnvloedt op twee manieren de terugverdientijd van je warmtepomp. Wie van verwarming op aardgas overschakelt op een warmtepomp kan zijn aardgasfactuur grotendeels of volledig elimineren. Tegelijk werkt een warmtepomp nog deels op elektriciteit. Hoe lager de elektriciteitsprijs, hoe korter de terugverdientijd. Je kunt die elektriciteitskosten uiteraard zelf drukken door energie op te wekken met zonnepanelen en te kiezen voor het goedkoopste contract op de energiemarkt.

Tip: Ga hier na hoeveel je vandaag kunt besparen op de energiemarkt

Subsidies

De Vlaamse overheid kent premies toe voor warmtepompen in woningen aangesloten op het elektriciteitsnet vóór 1 januari 2014 of waarvoor de bouwaanvraag uiterlijk op 31 december 2013 ingediend werd. Er geldt een dubbele premie wanneer de eigenaar de warmtepomp laat plaatsen ter vervanging van een bestaande elektrische weerstandsverwarming (bijvoorbeeld met accumulatoren) of wanneer de woning zich in een gebied zonder aardgasnet bevindt.

Conclusie

Hoewel fabrikanten en installatiebedrijven graag met terugverdientijden goochelen, doe je er goed aan van een individuele berekening uit te voeren. Vraag je leverancier dus zeker om met je mee te denken. Belangrijk om weten is dat het ook mogelijk is om je warmtepomp als airco aan te wenden. Of je al dan niet waarde hecht aan die functionaliteit, beïnvloedt eveneens het totale plaatje.