Levert uw energieleverancier Russisch aardgas en wat wanneer Poetin de gaskraan dichtdraait?

Levert uw energieleverancier Russisch aardgas en wat wanneer Poetin de gaskraan dichtdraait?
  • 01.03.2022
  • Kurt Deman
  • 4 min

De Russische inval in Oekraïne heeft ook een grote impact op de aardgasprijzen. Maar verbruikt u zelf Russisch aardgas en dreigt u zonder aardgas te vallen wanneer president Poetin de gastoevoer naar Europa afsluit?

“2,1% van het gas dat in België wordt verbruikt, is rechtstreeks vanuit Rusland afkomstig ”, verwijst Andries Bomans, woordvoerder van minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen), naar recente cijfers van de Federale Overheidsdienst Economie. “Dat volume bereikt de haven van Zeebrugge via lng-tankers. Daarnaast importeren we Russisch gas via pijpleidingen uit andere Europese landen. De som van beide importmodi vertegenwoordigt ongeveer 4 tot 6% van onze totale gasverbruik.”

Afhankelijkheid beperkt, impact identiek

Ondanks die relatief beperkte afhankelijkheid van Rusland, weegt het conflict met Oekraïne even hard op onze energiefactuur als in landen die meer Russisch gas importeren. “In een vrijgemaakte energiemarkt komt de prijsvorming van aardgas tot stand op groothandelsmarkten, op basis van vraag en aanbod. De herkomst van het aardgas dat we in België verbruiken, speelt dus geen rol in de prijsvorming”, verduidelijkt Werner De Decker, algemeen directeur van Elexys, dat energie levert aan bedrijven.

U kunt de impact van de beslissingen van president Poetin ook niet beperken door uw leverancierskeuze. “Als verbruiker kent u de herkomst niet van het gas dat uw energieleverancier levert”, legt Werner De Decker uit.

Wat met de bevoorrading?

Rusland levert via het staatsbedrijf Gazprom ongeveer 40% van het Europese gasverbruik. Dat verklaart meteen ook de deining op de groothandelsmarkten. Maar wat wanneer Poetin de gaskraan dichtdraait of Europa de aardgastoevoer uit Rusland boycot? “De Europese Commissie heeft er op gewezen dat er geen risico’s ontstaan op het vlak van de bevoorrading. De lage Belgische afhankelijkheid van Russisch aardgas speelt ons in dat geval in het voordeel”, legt Andries Bomans uit. “De lng-haven van Zeebrugge is een strategische troef voor een diversificatie van de gastoevoer. We kunnen andere toeleveringskanalen inschakelen en aardgas invoeren uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten of Qatar. België beschikt bovendien ook over ondergrondse aardgasstockage in Loenhout.”

Die locatie kan wel slechts 9 terrawattuur (TWh) gas opslaan, wat iets minder is dan 5% van het Belgische jaarverbruik, zo becijferde De Tijd onlangs. Andries Bomans wijst tevens op het Europese solidariteitsmechanisme. “Wanneer een Europees land zonder aardgas dreigt te vallen, zal een andere lidstaat aardgas doorvoeren, uiteraard zonder het eigen aardgasverbruik in het gedrang te brengen. Van het aardgas dat door België vloeit, is er bovendien slechts een derde voor eigen gebruik. We kunnen de capaciteit nog verder opdrijven.”

Afschakelscenario

“Mochten er ondanks die maatregelen echte gastekorten ontstaan, dan volgt in België een afschakelscenario. Bedrijven worden in dat geval eerst afgeschakeld”, verduidelijkt Werner De Decker. “Huishoudelijke klanten en gascentrales krijgen uiteraard absolute prioriteit. Helemaal zonder aardgas zullen we vermoedelijk niet meer komen te zitten.” Wat betreft de evolutie van de aardgasprijzen klinkt het minder optimistisch. “We hebben in Europa gelukkig een relatief zachte winter achter de rug. De Europese gasvoorraden staan wel op een laag niveau en moeten, zoals elk jaar, in de zomermaanden opnieuw aangevuld worden om klaar te zijn tegen de volgende winter. De Europese vraag naar aardgas zal dus nog een tijdje op een hoog peil blijven, bij een beperkt aanbod. Dat alles maakt dat we, zolang het conflict in Oekraïne voortduurt, in Europa geconfronteerd zullen blijven met extreem dure aardgasprijzen. ”

Afhankelijkheid verlagen

Beide heren zijn het er over eens dat we de afhankelijkheid van aardgas moeten terugdringen. Werner De Decker pleit er net als minister Van der Straeten voor om maximaal in te zetten op hernieuwbare energie. Al vindt hij het sluiten van de kerncentrales geen goed idee. “Hernieuwbare energie gecombineerd met een veilig, bedrijfszeker nucleair productiepark en een goede interconnectie tussen de Europese landen onderling vormt volgens mij de aangewezen strategie”, aldus Werner De Decker.

“De federale regering zal een beslissing nemen die de beste garantie vormt voor de bevoorrading, betaalbaarheid en energieonafhankelijkheid”, luidt het vanuit het kamp van de minister. “100% van het gas, olie en uranium wordt vandaag geïmporteerd. Alleen wind en zon zorgen voor meer energieonafhankelijkheid. Er is sowieso nood aan vervangcapaciteit in de vorm van onder meer flexibele elektriciteitscentrales op aardgas. We vervangen de kernreactoren niet ‘een op een’ door gascentrales. Ook andere vervangcapaciteiten doen mee aan de CRM-veiling.”