Maandelijkse afrekening voor energie: wat zijn de voor- en nadelen?

De maandelijkse voorschotfactuur die je vandaag betaalt, wijkt bij de huidige hoge energieprijzen en telewerk mogelijk sterk af van de reële energiekosten. Er staat de consument in dat geval een gepeperde jaarfactuur te wachten. Binnenkort moeten de grootste energieleveranciers hun klanten de keuze bieden om hun elektriciteitsverbruik maandelijks af te rekenen op basis van hun reële verbruik van die maand. Maar is dat ook voor iedereen de aangewezen optie?

Naast de hoge energieprijzen en de problemen bij verschillende energieleveranciers zorgde ook de voorschotfactuur het voorbije najaar voor ophef. Verschillende energieleveranciers vroegen hun klanten al dan niet vrijblijvend om hun voorschotbedrag op te trekken. Ze wilden op die manier voorkomen dat hun klanten een hoge eindafrekening gepresenteerd kregen. Die vraag is relevant bij variabele contracten, maar minder van toepassing bij contracten met een vast tarief. Al speelde er ook een extra beweegreden. Het hogere voorschot moest bij sommige leveranciers voor extra financiële ademruimte zorgen.

“Bank spelen voor energieleverancier”

Het faillissement van de Vlaamse Energieleverancier wees uit dat het als klant wel erg moeilijk wordt om te veel betaalde voorschotbedragen nog te recupereren. Robrecht Bothuyne, Vlaams parlementslid voor CD&V vroeg daarom in december om systeem met maandelijkse afrekening. “Door het voorschot te vervangen door een afrekening op basis van het reële verbruik moeten klanten bovendien niet langer bank spelen voor de energieleveranciers”, stelde het parlementslid. De consument betaalt dan naar analogie met een telefonieabonnement maandelijks uitsluitend voor zijn reële verbruik en niet vooraf voor een geschat verbruik. De digitale meter maakt zo’n afrekening mogelijk.

Kiezen tussen voorschot en maandelijkse afrekening

Vlaams minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) gaf ondertussen gevolg aan het verzoek. Vanaf het voorjaar van 2022 – de exacte ingangsdatum is nog niet bekend – moeten leveranciers met meer dan 200.000 klanten de keuze bieden tussen een maandelijkse afrekening op basis van het werkelijke verbruik en het huidige systeem met vaste voorschotbedrag en jaarlijkse afrekening. De kleinere leveranciers ontziet de minister vooralsnog om hun financiële draagkracht niet onder druk te zetten.

Waarom kiezen voor een maandelijkse afrekening op basis van het werkelijke verbruik?

Je betaalt precies voor wat je verbruikt. Niet meer, maar ook niet minder. Op die manier hoef je geen onaangename verrassingen bij de eindfactuur te vrezen. Tegelijk schiet je ook niet langer nodeloos centen voor aan de energieleverancier. Bij een faillissement loopt de klant niet het risico om te veel betaalde voorschotten kwijt te spelen.

Waarom kiezen voor het huidige systeem met maandelijkse voorschotfactuur?

Het grootste nadeel aan de afrekening op basis van het werkelijke verbruik, is de seizoensgevoeligheid van de energiefactuur. Bepaalde maanden zal je zeer weinig betalen, terwijl in de winter de maandfactuur stevig kan oplopen. Die grilligheid is niet voor iedereen even handig.

367 euro in januari, 25,60 euro in juli

Uit verbruiksdata die Engie ons heeft bezorgd, blijkt januari de voorbije dertig jaar gemiddeld de grootste energieslokop. De eerste maand van het jaar vertegenwoordigt 18,37% van het jaarlijkse aardgasverbruik. Betaal je jaarlijks 2.000 euro voor jouw aardgasfactuur, dan zou je met het systeem van maandelijkse afrekening eind januari een factuur van 367,40 euro moeten ophoesten (*). In juli daalt het verbruik tot 1,28% van het jaarverbruik. Je betaalt dan nog 25,60 euro. Dat betekent dat je best een buffer achter de hand houdt om de wintermaanden met hoger verbruik te overbruggen.

(*) Voor deze simulatie hielden we geen rekening met vaste kosten, zoals het abonnement en de bijdrage voor het Energiefonds.