Prijsplafond aardgas een maat voor niets? Londense gasbeurs omzeilt EU-restricties

Het prijsplafond voor aardgas geldt vanaf 15 februari. Het moet Europese gezinnen en bedrijven beschermen tegen grote prijspieken. De exploitant van de Europese gasbeurs, Intercontinental Exchange (ICE), lanceert op 20 februari echter een handelsplatform in Londen, waar handelaren alsnog tegen een hogere marktprijs kunnen blijven verkopen. Op die manier omzeilt ICE het prijsplafond en worden de prijzen mogelijk niet gedrukt.

Het prijsmechanisme treedt in werking als de groothandelsprijs voor aardgas drie dagen boven de 180 euro per megawattuur stijgt en als de prijs van gewoon aardgas 35 euro hoger is dan die van vloeibaar gemaakt aardgas (LNG). Die regel geldt enkel voor de EU-lidstaten en is dus niet van toepassing op het Verenigd Koninkrijk.

Achterpoortje

De Intercontinental Exchange (ICE) ziet volgens Reuters met de opening van een handelsplatform in Londen een achterpoortje voor het prijsplafond. Die gashub zou parallel werken naast de huidige toonaangevende Amsterdamse gasbeurs TTF. Wanneer de prijs in Amsterdam het vastgelegde plafond overschrijdt, kan de handel dan in theorie gewoon naar Londen verschuiven, waar er geen prijslimieten zijn opgelegd. De aardgasprijs stijgt er dus mogelijk boven 180 euro per megawattuur, wat zich voor de consument in een hogere energiefactuur zou vertalen.

Verzekeringsoptie

ICE had eerder al gewaarschuwd dat het de markt buiten de EU zou verplaatsen vanwege de prijsbegrenzing. Trabue Bland, senior vicepresident bij ICE, beschouwt de tweede markt als een ‘verzekeringsoptie’ voor zijn klanten, voor het geval dat het EU-prijsplafond hen verhindert om te handelen of hun risicoblootstelling te beheren. “We hebben de plicht jegens onze klanten om oplossingen te bieden voor de problemen waarmee ze worden geconfronteerd”, luidde het tegenover Reuters. Sceptici gaven aan dat er grote marktverstoringen zouden optreden wanneer de prijs niet langer gestuurd is door vraag en aanbod. Vooral de Nederlandse en Duitse energieministers uitten eerder al hun bezorgdheid.

Minister Van der Straeten: geen directe impact, wel risico-elementen

Volgens federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) wijzen de eerste internationale rapporten erop dat de beslissing van de parallelle beurs in Londen niet direct een impact heeft op het prijsplafond, maar dat er wel risico-elementen zijn die verder onderzoek vereisen. “Ik wacht die rapporten af om na te gaan wat de gevolgen zouden kunnen zijn van deze plannen van ICE Endex en om te beoordelen of dat nu een goede of slechte zaak zou kunnen zijn. In ieder geval heeft het prijsplafond heel wat mensen aan het denken gezet en ik hoop dat heel wat marktpartijen toch wat verstandiger zullen omgaan met de TTF-index”, aldus de minister. “De oprichting van een parallelle beurs in Londen, dus buiten Europa en bijgevolg niet onderhevig aan het prijsplafond, lost eigenlijk een probleem op dat ICE zelf had aangekaart, namelijk dat een vraag niet gedekt zou kunnen worden en een positie op die manier open blijft staan, ook al is er voldoende aanbod aan gas”, luidt het.

Activatie plafond weinig waarschijnlijk

Of het prijsplafond ooit nodig zal zijn, is overigens maar de vraag. Dankzij goedgevulde gasvoorraden in de EU en het relatief milde winterweer daalden de Europese gasprijzen significant. Eén megawattuur aardgas kost op de TTF-beurs nu ongeveer 57 euro, wat ongeveer een derde is van het peil van 180 euro waarmee het prijsplafond in werking kan treden. Volgens analisten is het daardoor minder waarschijnlijk dat het EU-plafond in werking zal treden, al blijven prijspieken niet uit te sluiten. [cta_box center color=”blue” cta=”Vergelijk energieleveranciers” text=”Bekijk hier welk effect de dalende aardgasprijzen op de tarieven van deze maand uitoefenen”]