Risicopremie bij vaste energietarieven blijft hoog

In vergelijking met variabele tarieven vallen vaste energieprijzen veel duurder uit. Voor een gezin met een gemiddeld verbruik bedroeg het verschil in 2023 gemiddeld 350 euro op jaarbasis. Dat is een harde noot om te kraken voor de Belgische consument, die net prijszekerheid verkiest. Waarom loopt het verschil zo hoog op en kan je er zelf iets aan doen? Mijnenergie.be zocht het uit. Vaste tarieven met prijszekerheid waren altijd al duurder dan variabele tarieven met een prijsaanpassing op maand- of kwartaalbasis. Tot voor enkele jaren bleef dat verschil beperkt tot een paar tientallen euro’s op jaarbasis. Vandaag gaat het om honderden euro’s. En daar heeft de energiecrisis zeker een hand in. Ontrouw als oorzaak Na de Russische inval in Oekraïne kochten de energieleveranciers hun stroom en aardgas in tegen ongezien hoge marktprijzen. Die dure prijzen hoopten ze uiteraard bij hun klanten te recupereren. Toen de energieprijzen opnieuw daalden, stapten veel gezinnen evenwel over naar een lager tarief bij een andere speler. Het gevolg was dat de oorspronkelijke leverancier zijn aangekochte energie niet langer kwijt kon tegen de dure prijzen waar hij op had gerekend. Gezinnen die voor de energiecrisis een contract van lange duur hadden afgesloten, betaalden dan weer lange tijd een tarief dat veel lager lag dan de ondertussen fel gestegen marktprijzen. Daar voer de klant wel bij, terwijl de leverancier met een kater achterbleef.

Gewapend via risicopremie

Om een herhaling van dergelijk scenario te vermijden, bouwen de energieleveranciers meer zekerheid in via een risicopremie voor vaste tarieven. Door een vast tarief duurder te maken, zijn leveranciers beter gewapend bij een nieuwe energiecrisis. Die meerprijs blijft nog altijd groot. Voor het goedkoopste variabele aardgastarief via Mijnenergie.be betaal je vandaag een geschatte jaarprijs van 1.141,52 euro, terwijl het goedkoopste vaste tarief je op jaarbasis 1.415,28 euro kost. Dat betekent een verschil van 273,76 euro. Voor elektriciteit bedraagt de kloof bijna 200 euro. De Vlaamse energieregulator VREG noemde het prijsverschil van gemiddeld 350 euro voor de combinatie van stroom en aardgas in 2023 eerder al heel hoog. Het lijkt er dus niet op dat 2024 op dat vlak voor een kentering heeft gezorgd.

Opzegvergoeding

Zowel de energieleveranciers als energieregulatoren beschouwen de opzegvergoeding als een middel om de noodzaak van een dergelijke meerprijs weg te nemen. In dat geval zou je als klant een bijdrage moeten betalen wanneer je het contract vroegtijdig verbreekt. Aangezien zo’n maatregel niet toegelaten is, proberen leveranciers op andere manieren ontrouw te ontmoedigen. Verschillende spelers rekenen bijvoorbeeld stevige abonnementskosten meteen voor een volledig jaar aan, ongeacht of je het contract uitzit of niet. Een ander trucje bestaat erin om welkomstkortingen pas aan het einde van de looptijd van het contract volledig uit te keren.

Hoe beperk je de impact op je energiefactuur?

Het is zowel bij een vast als variabel tarief belangrijk om te kiezen voor een contract dat aansluit op jouw verbruiksgewoontes. Dat lukt snel en eenvoudig via een prijsvergelijker. Uit de resultaten leid je af dat verschillende leveranciers ook voor hun vaste tarieven fikse welkomstkortingen afficheren. Die maken een wezenlijk verschil. Je stelt meteen vast dat hoge abonnementskosten bij een gering verbruik vaak zwaarder doorwegen dan het kilowattuurtarief. Of je nu voor zekerheid via een vast tarief opteert of liever de marktprijzen volgt, het komt er dus altijd op aan de energiemarkt actief te benaderen.