Slimme energiemeter: Brusselaars kunnen weigeren omwille van ‘elektrogevoeligheid’

4 min
Slimme energiemeter: Brusselaars kunnen weigeren omwille van ‘elektrogevoeligheid’
  • 28.12.2020

Kreeg u ook al bezoek van een installateur van Fluvius om bij u thuis een slimme energiemeter te plaatsen? Het Grondwettelijk Hof oordeelde net dat Brusselaars dat mogen weigeren op grond van gezondheidsredenen.

De uitrol van de digitale of slimme energiemeter is volop aan de gang. Waarschijnlijk kreeg u ook al een briefje in de bus voor een afspraak of kwam de installateur al langs.

Om nog even samen te vatten: de bedoeling van de slimme energiemeter is om het elektrisch vermogen dat u afneemt automatisch te registreren. Die gegevens gaan dan draadloos naar de netbeheerder, waardoor een meteropname ter plaatse niet langer vereist is. Daarnaast zou de slimme energiemeter ons als consument ook gedetailleerde informatie over ons eigen energieverbruik verschaffen. De Europese Unie stimuleert de implementatie van dergelijke ‘slimme’ meetsystemen. Privacyjuristen zijn er dan weer matig over te spreken dat de overheid samen met een private partij (Fluvius) zoveel inzage krijgt in ons energieverbruik.

Achteruitgang van het recht op gezond leefmilieu

Twee organisaties en drie particulieren spanden onlangs ook een zaak aan tegen de uitrol van de slimme energiemeter in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. De klagers beriepen zich op het recht op een gezond leefmilieu. Het Hof volgde hen daarin. Het oordeelde dat “elektrogevoelige personen door de mogelijke blootstelling aan elektromagnetische straling een gezondheidsrisico kunnen lopen, wat kan leiden tot een aanzienlijke achteruitgang van het beschermingsniveau van hun recht op een gezond leefmilieu”. Kort samengevat: de Brusselse ordonnantie (een legislatieve akte die in principe kracht van wet heeft, red.) houdt onvoldoende rekening met elektrogevoelige personen.

Precedent in het Waalse Gewest

De bestreden ordonnantie voorziet tot nu voor elektrogevoelige personen geen afdoende regeling of een alternatief (zoals bekabelde meters). Brusselaars kunnen de installatie van een slimme energiemeter dus weigeren. Twee andere klachten – rond de schending van de bescherming van persoonsgegevens en brandveiligheid – verklaarde het Hof onontvankelijk.

Opvallend is dat het Grondwettelijk Hof in november een gelijkaardige klacht van ecologische organisaties in het Waalse Geweest verwierp. Het Hof oordeelde toen dat het decreet geen aanzienlijke achteruitgang in de bescherming van het recht op een gezond leefmilieu met zich meebrengt. Het grote verschil met de Brusselse zaak is dat het Waalse decreet wél in alternatieve oplossingen voorziet. In Wallonië bestaat er naast een meter met draadloze communicatie namelijk ook een meter met bekabelde communicatie via een ethernetkabel.

Wat met Vlaanderen?

Voor Vlaanderen vermeldt Fluvius op de website de mogelijkheid om vanaf 1 januari 2023 een bekabelde oplossing aan te vragen. Het ICT-vakblad Data News meldt dat er ook aan Vlaamse zijde bezwaar is aangetekend. De uitspraak daarover volgt op 14 januari.

Voor u zich ontzettend hard zorgen begint te maken over de straling van die slimme meters, toch even dit meegeven: in het Waalse arrest van november verwees het Grondwettelijk Hof naar wetenschappelijke studies die aantonen dat de gemeten stralingsniveaus van de slimme energiemeter lager liggen dan de straling van veel dagelijkse gebruiksvoorwerpen.

De communicatieduur is naar verluidt ook zeer kort en de verzonden gegevensvolumes miniem.

Eric van Rongen, de voorzitter van ICNIRP – de organisatie die normen vastlegt rond elektromagnetische straling -, meldde ook aan de redactie van Data News dat er nog nooit een oorzakelijk verband gevonden is tussen blootstelling aan straling en klachten van mensen die zeggen dat ze elektrogevoelig zijn.

Ecologie en hogere factuur als bezwaar

Naast ecologische motieven heerst er ook bij prosumenten, mensen die zelf deels hun energie opwekken (bijvoorbeeld door zonnepanelen), tegenkanting rond de digitale meter. Zij vrezen een hogere energiefactuur, nu aan het systeem van de terugdraaiende teller een einde komt. De Vlaamse Energieregulator VREG werpt tegen dat prosumenten waarschijnlijk zelfs voordeel gaan halen uit een slimme energiemeter.

Wil u weten hoeveel u kan besparen door te veranderen van energieleverancier? Ontdek het hier.