Taxshift van elektriciteit naar aardgas: wat is de impact op je energiefactuur?

De federale regering heeft in het kader van het nationaal energie- en klimaatplan een taxshift voor energie aangekondigd. Door de accijnzen op stroom deels te verschuiven richting aardgas moet de energietransitie een duw in de rug krijgen. Koen Vanthournout, senior researcher bij VITO en EnergyVille, duidt de impact op je energiefactuur en gaat na in welke mate een taxshift investeringen in duurzame energie aanmoedigt.

“Er heerst een grote wetenschappelijke consensus dat de toekomst elektrisch en hernieuwbaar is”, stelt Koen Vanthournout. “Vandaar dat de overheid elektrische wagens en warmtepompen stimuleert, onder meer met subsidies en renovatieverplichtingen. Maar voor de consument wegen de verbruikskosten nog altijd het sterkst door in zijn beslissingsproces. Daar wringt hem het schoentje. In alle situaties blijkt aardgas goedkoper dan elektriciteit.”

50% accijnsverschuiving

“”Er ontstaat een discrepantie tussen wat de overheid wil bekomen en de verdeling van de heffingen. 31% van de elektriciteitsfactuur van een gemiddeld Vlaams gezin zijn heffingen. Voor gas is dat maar 16%. Gas wordt dus eigenlijk gesubsidieerd ten opzichte van elektriciteit”, aldus Koen Vanthournout. Daar wil de federale regering iets aan doen met een taxshift voor energie. Concreet plant ze een verschuiving van 50% van de accijnzen op elektriciteit naar de accijnzen op de fossiele brandstoffen aardgas en propaan. Die ingreep komt er stapsgewijs, met aanpassingen in juli 2028, juli 2030 en juli 2032.

85 euro

“Accijnzen behoren tot het onderdeel heffingen op je energiefactuur”, stipt Koen aan. “In totaal vertegenwoordigen die heffingen ongeveer 16% van de elektriciteitsfactuur en 9% van de aardgasfactuur. Een gezin met een gemiddeld verbruik betaalt volgens de energieprijzen van oktober een jaarfactuur van 1.325 euro voor elektriciteit. Accijnzen zijn daarbij goed voor ongeveer 173 euro. Een taxshift van 50% levert bij de huidige energieprijzen in 2023 dus een besparing van ongeveer 85 euro op de elektriciteitskost op. De aardgasfactuur zal ter compensatie wel stijgen..”

Volstaat dat?

Vraag is natuurlijk of die maatregel volstaat om meer mensen te overtuigen om voor een warmtepomp te kiezen. Koen Vanthournout laat de cijfers voor zich spreken. Hij noemt het een gedeeltelijke correctie met een verre toekomsthorizon. De expert erkent bovendien dat de overgang van aardgasverwarming naar een warmtepomp bij gezinnen met lagere inkomens minder voor de hand ligt. “Datzelfde fenomeen zien we ook bij de keuze voor een elektrische wagen. Ik beschouw een taxshift daarom niet als een wondermiddel, maar als onderdeel van een pakket aan maatregelen die de shift richting hernieuwbare energie stimuleren en faciliteren.”

Vlaamse heffingen

Koen Vanthournout wijst ook nog op de Vlaamse heffingen op de energiefactuur. “Daartoe behoren onder meer openbare dienstverplichtingen (ODV’s) en toelagen. Die vertegenwoordigen 6,6% van de kost voor elektriciteit op de factuur, ten opzichte van 0,7% van kost voor aardgas daarop. Je kunt je wel vragen stellen bij die verhouding, maar evenzeer bij het feit dat dergelijke kosten voor openbare verlichting en subsidies voor isolatie überhaupt deel uitmaken van onze energiefactuur.” [cta_box color=”blue”]