“Terugverdientijd warmtepompen te lang door belastingdruk op stroom”

Mochten we in België niet meer met aardolie of -gas verwarmen, dan zouden we volgens Kristof Eggermont van Econopolis Strategy liefst 20% minder CO₂ uitstoten. “Er zijn alleszins genoeg klimaatvriendelijke alternatieven, zoals warmtepompen. Alleen duurt het vandaag nog veel te lang om zo’n installatie terug te verdienen. De oplossing is nochtans relatief eenvoudig”, luidt het.

Op zich is een warmtepomp een klimaatvriendelijke oplossing om gebouwen mee te verwarmen. Met amper 1 kWh elektriciteit levert zo’n installatie 3 tot 5 kWh groene warmte op. Maar de elektriciteitsprijzen in ons land liggen veel hoger dan de gasprijzen, waardoor het toch heel lang duurt om een warmtepomp terug te verdienen. Wat kunnen we doen om de terugverdientijd tot een aanvaardbare vijftien jaar terug te brengen, vroegen Kristof Eggermont en zijn collega’s bij Econopolis Strategy zich af. “Want om de grote massa te laten overstappen, moet je hen economisch prikkelen.”

Hoeveel duurder is elektriciteit vandaag?

Kristof en zijn collega’s bij Econopolis Strategy rekenden het uit. “In 2018 waren we samen met Duitsland de slechtste leerlingen in Europa. Belgen betaalden toen vijfmaal zoveel voor elektriciteit als voor gas. Nederland behoorde toen echter al tot de best scorende landen in Europa. Elektriciteit was er toen nog dubbel zo duur als gas.” In de meeste Europese landen is de verhouding tussen de gas- en elektriciteitsprijzen ondertussen al verbeterd. Maar toch liggen de prijzen voor elektriciteit nog vaak veel te hoog om de aankoop van een warmtepomp financieel aantrekkelijk te maken. “Ook in België, waar je in 2022 3,5 keer zoveel betaalde voor elektriciteit dan voor gas.”

Hoeveel moet de elektriciteitsprijs verder zakken?

“Om een warmtepomp op vijftien jaar terug te kunnen verdienen, zou elektriciteit voor bestaande woningen in België nog maar 1,6 keer de prijs van gas mogen kosten, en voor nieuwe of sterk gerenoveerde bestaande gebouwen 2,4 keer”, licht Kristof toe. “Bij die nieuwbouw gaan we er bijvoorbeeld vanuit dat de warmtepomp 4,5 keer efficiënter is dan een gasketel. Als elektriciteit dan 2,5 keer meer kost dan gas, bespaart een gemiddeld gezin zo jaarlijks 530 euro op de verwarming.” In 2022 betaalde je in België nog 3,5 keer meer voor elektriciteit dan voor gas. Mocht elektriciteit maar 1,6 keer zoveel kosten, dan zou je een warmtepomp in een bestaande Belgische woning op vijftien jaar terugverdienen. In een nieuwe of grondig geïsoleerde woning lukt dat al wanneer elektriciteit 2,4 maal zo duur is als gas. Die verhoudingen gelden alleen voor België.  

Wat kunnen we eraan doen?

“De grote reden waarom elektriciteit dan toch zoveel minder duur blijft dan gas in buurlanden als Nederland, is omdat die landen elektriciteit minder zijn gaan belasten, en gas meer.” Met andere woorden: de overheden in ons land hebben de sleutel in handen om de overstap naar warmtepompen stevig te stuwen, aldus Econopolis Strategy. “Als je de belastingdruk verschuift van elektriciteit naar aardgas en stookolie, geef je mensen economische voordelen, waarmee ze makkelijker voor klimaatvriendelijke alternatieven kiezen.”