Zit er een faillissementsgolf van energieleveranciers aan te komen?

Zit er een faillissementsgolf van energieleveranciers aan te komen?
  • 23.09.2021
  • Kurt Deman
  • 4 min

Sinds begin augustus gingen zeven Britse energieleveranciers failliet. Vooral de stijgende energieprijzen liggen aan de basis. Aangezien de marktprijzen ook in België  historische pieken bereiken, is het maar de vraag of dat scenario zich ook in ons land aftekent. Sectorfederatie FEBEG ontving geen alarmerende noodsignalen vanuit de energiemarkt, maar noemt de huidige prijzenhausse allerminst gunstig voor zijn leden.

De mate waarin prijsfluctuaties energieleveranciers kwetsbaar maken, hangt in grote mate of van hun dekkingsstrategie. Stéphane Bocqué, communicatieverantwoordelijke bij FEBEG: “Energieleveranciers kopen aardgas en elektriciteit – afhankelijk van de mate van eigen stroomproductie – ook zelf aan. Dat kan zowel op de lange- en middellangetermijnmarkt, als op de korte, tot zeer korte termijnmarkt. Een leverancier maakt de afweging tussen de verschillende markten op basis van historische cijfers en prognoses. Wanneer hij weinig heeft aangekocht op de langetermijnmarkt, is hij veel sterker afhankelijk van de kortetermijnmarkt. Daar weegt het effect van de mondiaal gestegen energieprijzen zeer fel door. Dat is waarschijnlijk het geval voor enkele van de getroffen Britse leveranciers”

Hopen op milde winter

Volgens Stéphane Bocqué hanteren veel Belgische energieleveranciers een goede en evenwichtige dekkingsstrategie, waardoor een faillissementsgolf zoals in het Verenigd Koninkrijk niet aan de orde is. “Dat neemt niet weg dat de hoge prijzen druk zetten op de winstgevendheid van de energieleveranciers. Ze hopen daarom net als de consument op een milde winter, waardoor de prijscurve niet extra de hoogte hoeft in te gaan.”

Lange contractduur en lage voorschotbedragen

De consument die in de lente van 2020 een contract met een vast tarief van lange duur afsloot, geniet nog altijd van de toenmalige lage energieprijzen. “Daartegenover staat dat de tarieven waaraan de leverancier zijn energie nu koopt, hoog zijn opgelopen”, verduidelijkt Stéphane Bocqué. “De consument betaalt dus een lage prijs, terwijl de energieleverancier zelf een hogere rekening gepresenteerd krijgt als hij nu moet bijkopen, wat de risico’s verhoogt.”

Energieleveranciers raden klanten met een variabele tariefformule aan om hun voorschotbedrag aan te passen. “Op die manier sijpelt het effect van de stijgende energieprijzen gespreid door voor de consument en wordt een factuurschok vermeden. De energieleverancier kan de prijsverhogingen dan weer sneller doorrekenen, wat zijn cashpositie ten goede komt als hij energie moet bijkopen en het wanbetalingsrisico vermindert.”

Effect prijsverhogingen op betalingsachterstand

Tussen 15 februari en 2020 en 15 augustus 2021 vroegen meer dan 750.000 residentiële klanten hun leverancier om betalingsplannen of betalingsuitstel wat een financiële blootstelling voor de leveranciers van meer dan 300 miljoen euro betekent. Of de hoge marktprijzen na het effect van de coronacrisis  opnieuw voor een opstoot zorgen, valt moeilijk in te schatten, zegt Marc Van den Bosch, general manager bij FEBEG. “Voor consumenten met een vast tarief, komt de prijsverhoging pas tot uiting wanneer ze een nieuw contract moeten afsluiten. Als de prijzen stijgen lijkt de kans groot dat meer mensen problemen zullen ervaren.”

Rekenen op prefinanciering

Marc Van den Bosch wijst erop dat de energieleverancier zich bij laattijdige betalingen niet in een gunstpositie bevindt. “Onze leden missen niet alleen de hen verschuldigde vergoeding voor hun energie, maar ze moeten tegelijk wel al de heffingen, taksen en netkosten betalen aan de overheden en netbeheerder. Bij een sociaal tarief betaalt de consument dan weer een lager tarief, terwijl de energieleverancier dezelfde prijs betaalt en dezelfde kosten maakt. Pas een jaar later recupereert hij via de overheid deels het verschil tussen het sociale tarief en het geafficheerde tarief.”

Bij een sterke toename van het aantal betaalplannen of verderzetting van de tijdelijke uitbreiding   het sociaal tarief rekent FEBEG op medewerking van de overheid. Dat gebeurde eerder al in coronatijden door middel van een gedeeltelijke prefinanciering, waarmee de overheden het verschil tussen het sociale tarief en het courante tarief vooraf aan de energieleveranciers betaalden. De kosten voor de prefinanciering lopen immers heel hoog op voor de leveranciers.

Wat zijn de gevolgen voor de consument bij een failliete energieleverancier?

In België geldt een leveringsgarantie, waardoor u ook bij een faillissement op geen enkel moment zonder energie valt. Het is wel raadzaam om zo snel mogelijk een contract af te sluiten met een nieuwe leverancier. Gaat u niet tijdig tot actie over, dan neemt de netbeheerder tijdelijk de energielevering over. Dat gebeurt aan een tarief dat mogelijk niet tot de goedkopere op de markt behoort. U doet er dus goed aan om in geval van een faillissement de tarieven van de verschillende leveranciers met elkaar te vergelijken en het voor u aantrekkelijkste aanbod te selecteren.

Tip: Vergelijk hier de verschillende energietarieven om de impact van de stijgende marktprijzen tot het minimum te beperken!