Elektrische warmtepomp bij nieuwbouw: hoe snel kan je die investering terugverdienen?

Een verplichte elektrische warmtepomp vanaf 2026 in nieuwbouwwoningen én een stimulans om een warmtepomp te installeren in bestaande woningen: het zijn twee van de maatregelen waarmee de Vlaamse regering de klimaatambities wil behalen. Maar wie een warmtepomp installeert, wil daar natuurlijk ook rendement uithalen – en bij voorkeur de investering zo snel mogelijk terugverdienen. Maar kan dat? Expert Ellen Van Mello legt uit.

Wie bouwt, moet vanaf 2026 verplicht een elektrische warmtepomp gebruiken om zijn woning te verwarmen. Hoewel er premies voorhanden zijn, blijft het een fikse investering. “Hoe snel je de investering kan terugverdienen, is afhankelijk van verschillende factoren”, zegt Ellen Van Mello, beleidsmedewerker warmtepompen bij ODE, de sectorfederatie van de hernieuwbare energie.

Formule

In theorie is er een formule om de terugverdientijd te berekenen: (aanschaf inclusief installatie – subsidie) / gemiddelde besparing = terugverdientijd. In de praktijk is die evenwel moeilijk te berekenen. “Net omdat die gemiddelde besparing zo moeilijk te bepalen is”, zegt Van Mello. “Een eenduidig antwoord geven over de terugverdientijd is in principe onmogelijk.” Hoe dat komt? Door de vele variabelen. Wat zijn de energieprijzen? Welk type warmtepomp gebruik je? Hoe groot is de oppervlakte van de woning? Beschik je over zonnepanelen? “Ook de warmtebehoefte speelt een belangrijke rol”, vervolgt Van Mello. “Maar je moet bij zo’n investering vooral kijken naar het totaalplaatje. Met een warmtepomp kan je bijvoorbeeld ook koelen in de zomer en de CO2-uitstoot is een stuk lager.”

Lastenverschuiving

Voor één van de variabelen, de energieprijzen, pleit Ellen Van Mello voor een lastenverschuiving. “Volgens het principe: de vervuiler betaalt”, legt ze uit. “Nu bestaat onze energiefactuur voor twee derde uit belastingen en heffingen. Als die verschuiven richting de aardgasfactuur, en elektriciteit dus goedkoper wordt ten opzichte van aardgas, zal het voordeel van een warmtepomp nóg groter worden. Hoe lager de elektriciteitsprijs, hoe korter de terugverdientijd. Daarom is het interessant om een warmtepomp te combineren met zonnepanelen. Maar zelfs dan blijft het moeilijk om er een termijn op te kleven.”

Welke warmtepomp kiezen

Wat Van Mello wel met zekerheid kan zeggen, is dat een goed geïsoleerde woning het rendement van een warmtepomp verhoogt. “Onlogisch is dat niet”, zegt de expert. “Een klassieke gasketel zal ook meer verbruiken als er veel energieverlies is in een woning. Daarom raad ik bij een renovatie altijd aan om eerst de isolatie aan te pakken.” Hoe beter de isolatie van je woning, hoe korter de terugverdientijd.

Welk type warmtepomp je uiteindelijk moet kiezen, is volgens Van Mello sterk afhankelijk van de situatie. “Geothermische warmtepompen die hun energie uit de bodem halen, hebben het hoogste rendement. Alleen zijn er daarvoor boringen nodig in de tuin en is dat niet op alle locaties mogelijk. Bovendien ligt de aankoopprijs een stuk hoger. Maar daartegenover staat wel dat je een meerwaarde creëert bij een mogelijke verkoop van je woning, omdat de boringen goed zijn voor honderd jaar.” De expert adviseert verder om altijd te kijken naar de SCOP-waarde, zeg maar het rendement van een warmtepomp.

Zuinig en duurzaam alternatief

De conclusie van Ellen Van Mello: een warmtepomp biedt een zuinig en duurzaam alternatief voor de klassieke verwarmingsketel, maar de terugverdientijd is vooraf moeilijk te bepalen, hangt af van de specifieke situatie en is niet zomaar te voorspellen. “De prijzen van vandaag kunnen morgen al helemaal anders zijn. Daarom raad ik zeker aan een installateur te raadplegen voor een berekening op maat. Sowieso is en blijft een warmtepomp een goede investering. Met het capaciteitstarief dat volgend jaar in werking treedt, zal het nog interessanter worden omdat een warmtepomp geen hoge pieken kent”, besluit Van Mello. “En wie het komende jaar bij een nieuwbouw of renovatie toch nog kiest voor een klassieke verwarmingsketel, adviseer ik om al een lagetemperatuurafgiftesysteem te voorzien, zoals vloer- of wandverwarming. Een warmtepomp werkt het best met zo’n systeem en zo bereid je je woning al voor op een eventuele volgende fase.”