Energie en warmte delen met je buurman: niet langer toekomstmuziek

Om de opwarming van de aarde tegen te gaan moeten we ons energieverbruik en de uitstoot van CO2 sterk verminderen. Naast de overstap van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen, past ook de transitie van grote energiecentrales naar warmtenetten en lokale energiegemeenschappen binnen dat verhaal. Maar wat zijn die lokale netwerken precies? Hoe werkt dat dan? En welke voordelen leveren ze op?

Onze overheid stelt momenteel, in navolging van internationale voorbeelden, verschillende traditionele verwarmingsvormen nadrukkelijk in vraag. Denk zo onder andere aan de kritiek op de haardvuren, de problemen met de gascentrales in het noorden van Nederland en de vele discussies rond kernenergie. Warmtenetten en ‘Local Energy Communities’ of lokale warmtegemeenschappen worden onder andere als oplossing naar voor geschoven om de transitie naar hernieuwbare energie een duwtje in de rug geven.

Warmtenet

Een warmtenet gebruikt restwarmte, bijvoorbeeld van een fabriek of verbrandingsoven, of aardwarmte van diep onder de grond, voor de centrale opwarming van water. Dat water bereikt via een netwerk van goed geïsoleerde ondergrondse leidingen de woningen en bedrijven in de buurt. Die kunnen het aanwenden voor hun verwarming en sanitair warm water. Het is een methode om energie die anders verloren dreigt te gaan toch nuttig te gebruiken. Distributienetbeheerder Fluvius rolt momenteel verschillende van zulke warmtenetten uit, onder meer in Mol, Roeselare en de nieuwe duurzame Antwerpse wijk Nieuw Zuid.

Lokale energiegemeenschap

Local Energy Communities zijn dan weer kleine energiecentrales en -installaties om buurten te bevoorraden. Bedrijven en overheden kunnen op die manier zelf energie produceren, gebruiken en delen. In Merksplas is de groene stroom van zonnepanelen en warmtekrachtkoppeling bijvoorbeeld deels afkomstig van landbouwbedrijven uit de buurt. Het afval en de restwarmte van (landbouw)bedrijven krijgen er een nieuw leven als energie voor gezinnen en bedrijven. Andere vormen zijn mogelijk, zoals kleine waterstofcentrales, lokale windmolenparken of een verzameling van zonnepanelen aangevuld met opslagmogelijkheden.

Het kan zelfs nog kleinschaliger, tot op individueel buurniveau. “Heb jij een ideaal dak voor zonnepanelen, maar je buur niet? Laat hem dan zonnepanelen plaatsen op het jouwe”, signaleerde Ronnie Belmans, professor aan de KU Leuven en CEO van Energyville eerder al bij Livios.be. De digitale meter voor energie moet het gemakkelijker maken om Local Energy Communities te stroomlijnen. De Vlaamse regering lanceert enkele proefprojecten, die inzicht moeten bieden in het aangewezen juridische kader.

Dit kan je nu al doen

In afwachting van nog meer zulke energieoplossingen, doe je er natuurlijk goed aan om zo zuinig mogelijk met je energieverbruik om te springen. Ga ook op regelmatige tijdstippen eens na of je factuur niet een pak goedkoper kan. Vergelijk snel de verschillende leveranciers.