VREG: “Haal de kosten voor openbaredienstverplichtingen uit de elektriciteitsfactuur”

Een belangrijk deel van de elektriciteitsfactuur van de Vlaamse gezinnen en bedrijven bestaat uit de kosten van openbaredienstverplichtingen (ODV). Dat zijn een reeks verplichtingen die de overheid oplegt aan leveranciers en distributienetbeheerders. In 2023 ging het om 156 euro voor elektriciteit en 7 euro voor aardgas.

De Vlaamse openbaredienstverplichtingen (ODV’s) verzekeren doelstellingen van algemeen belang, zoals: energiebesparing, meer decentrale productie en bescherming van huishoudelijke afnemers wanneer zij hun energiefactuur niet kunnen betalen. Ze horen volgens de VREG niet thuis in de elektriciteitsfactuur. “De energietransitie zal onder andere tot veel meer warmtepompen en elektrische voertuigen leiden. Ook zullen er meer decentrale hernieuwbare productie-installaties komen. Daardoor is elektriciteit een energiedrager van de toekomst. In de evolutie naar een koolstofarm energie-systeem geven deze ODV’s dus een verkeerd signaal”, stelt de VREG.

“Geen kerntaak van distributienetbeheerders”

In kader van de ODV’s moeten de distributienetbeheerders een aantal taken zoals de administratie rond de aanvraag en het uitbetalen van premies uitvoeren. Dat beschouwt de VREG niet als kerntaak van die partijen. “De zorg voor de kwalitatieve afhandeling van die processen is eigenlijk een opdracht voor de overheid”, aldus de regulator. “Het verhindert de distributienetbeheerders om hun focus te leggen op de uitvoering van hun basisopdracht: het efficiënt beheer van de distributienetten. Vorig jaar behandelden de distributienetbeheerders meer dan 100.000 premie-aanvragen. Om die premies te behandelen, voorzien de netbeheerders mankracht en systemen die anders op een andere manier en in het belang van de energietransitie kunnen ingezet worden. De kosten daarvan belanden ook op de energiefactuur van elke netgebruiker.”

156 euro in 2023

Cijfers van de VREG leren ons dat kosten voor ODV’s de voorbije jaren al sterk zijn gedaald: van 275 euro in 2018 naar 156 euro in 2023 voor stroom. Voor aardgas blijven de kosten al enkele jaren stabiel rond ongeveer 7 euro. De VREG wil die kosten nu uit de energiefactuur verwijderd zien. “Financier ze via de algemene middelen of via een heffing met een andere grondslag dan het elektriciteitsverbruik, zoals een koolstoftaks”, stelt de energieregulator in zijn memorandum richting de volgende verkiezingen.