Moeten energieleveranciers vast tarief binnenkort verplicht aanbieden?

De meeste gezinnen verkiezen een energiecontract met een vaste prijs. Toch bieden nagenoeg alle energieleveranciers vandaag enkel variabele tariefformules aan. De economische expertengroep adviseert het federale kernkabinet nu om de leveranciers te verplichten om zowel een vast als een variabel energietarief in hun aanbod op te nemen. Is dat voorstel realistisch en waar schuilen de hinderpalen?

Consument verkiest zekerheid

Bij een vaste tarief betaal je de volledige contractduur eenzelfde tarief per kilowattuur (kWh). De schommelingen op de markt hebben gedurende die periode geen invloed op je factuur. Bij een variabel tarief evolueert de prijs mee met de evoluties op de energiemarkten. Een algemene prijsstijging op de energiebeurzen vertaalt zich in een duurdere kilowattuurprijs en vice versa.

De CREG schat dat 65% van de klanten, zowel voor gas- als voor elektriciteitscontracten, een vast tarief verkiest. De consument stelt voorspelbaarheid en zekerheid dus op prijs. Vandaag blijken vaste tarieven nog amper op de energiemarkt aanwezig. Wie een nieuw contract wil afsluiten of zijn huidige contract wil verlengen, valt dus haast automatisch terug op een variabel tariefaanbod. Dat wil de expertengroep rond koopkracht tegengaan, door energieleveranciers te verplichten een vaste én variabele prijsformule aan te bieden.

Vaste tarief is groot risico voor energieleverancier

De kans lijkt evenwel klein dat de energieleveranciers zomaar in dat voorstel willen meestappen. De meeste aanbieders schrapten de vaste tarieven uit hun portfolio om hun risico’s te beperken. Bij een contract met een vast tarief moet de leverancier energie kopen om de klant voor de volledige contractduur tegen de overeengekomen prijs te bevoorraden. In dit geval heeft de klant de mogelijkheid om kosteloos en mits een opzegperiode van één maand naar een andere energieleverancier over te stappen.

“Energieleveranciers blijven in dat geval achter met de geëngageerde duurdere volumes voor één tot drie jaar, die zonder verlies quasi onverkoopbaar zijn. Als gevolg heeft de leverancier potentiële grote verliezen, wat tot faling kan leiden”, luidde het in maart in een nota van de federale energieregulator CREG. “Voor zover wij weten, is er geen andere sector waar dergelijke onevenwichtige contractuele clausule van toepassing is”, viel het eerder ook al bij de federatie van energieleveranciers FEBEG te horen.

Leveranciers pleiten voor verbrekingsvergoeding

Zowel de federale energieregulator als de sectorfederatie pleitten eerder al voor een verbrekings- of opstappingsvergoeding, die de klant bij een vroegtijdige beëindiging van zijn contract moet ophoesten. Dergelijke sanctie bestond eerder al en werd tien jaar geleden afgeschaft.

Wat de invoering van een verplicht vast energietarief in het leveranciersaanbod eveneens bemoeilijkt, is de regionale marktregulering. Alle partijen zouden dus aan hetzelfde zeel moeten trekken, wat ook niet altijd voor de hand ligt.

Vast of variabel tarief

Wie in de zomer van 2021 een nieuw contract met een vast tarief voor één jaar afsloot, geniet tot op vandaag nog altijd van de gunstige voorwaarden die toen golden. Bij een variabel tarief zorgden de verschillende prijsindexaties ervoor dat je nu al een pak meer betaalt.

De situatie ziet er mogelijk anders uit voor wie vandaag in tijden van torenhoge energieprijzen een contract afsluit of verlengt. In het geval van een variabel tarief profiteer je automatisch mee wanneer het algemene prijspeil voor energie een terugval zou kennen. Bij een vaste tariefformule ben je voor een jaar of langer gebonden aan de actuele hoge prijzen, al kan je in de loop van het jaar ook gewoon van energieleverancier wisselen en op die manier een goedkoper contact afsluiten.