Is de energiecrisis officieel ten einde?

Reuters schrijft vandaag dat de Europese energiecrisis achter ons ligt. Het nieuwsagentschap  verwijst naar de comfortabele gasvoorraden en de sterk gedaalde prijzen. Moniek de Jong, postdoctoraal onderzoekster energiezekerheid aan de UGent, houdt er een meer genuanceerde kijk op na. “Het acute gevaar is geweken, maar we blijven nog altijd gevoelig voor bevoorradingsverstoringen”, luidt het.

“In reële termen bedragen de prijzen voor het komende jaar tot nu toe gemiddeld 53 euro per megawattuur in 2023, vergeleken met 23 euro in de vijf jaar tussen 2015 en 2019 en 32 euro tussen 2010 en 2014”, stelt Reuters. “Dat is dus hoger dan de voorheen, maar tegelijk een significante daling ten opzichte van het prijspeil van 223 euro tijdens de energiecrisis in augustus 2022. We verwachten dat de prijzen in de loop van 2024 waarschijnlijk verder dalen.” Het nieuwsagentschap wijst er verder op dat het totale gasverbruik van de zeven grootste verbruikers binnen de EU – Duitsland, Italië, Frankrijk, Nederland, Spanje, België en Polen – in de eerste negen maanden van 2023 met 13% daalde ten opzichte van het tienjarige gemiddelde tussen 2012 en 2021.

Afhankelijkheid verlegd

Moniek De Jong onderschrijft dat het acute gevaar is weggevallen, maar spreekt toch liever met twee woorden. “De grote dreiging naar aanleiding van de Russische invasie in Oekraïne ligt achter de rug. Tegelijk zijn er nog altijd aardgasvolumes uit Rusland afkomstig en hebben we de afhankelijkheid naar andere landen verlegd. Wanneer bijvoorbeeld de bevoorrading uit Qatar stokt, kan dat een nieuwe prijsopstoot veroorzaken. Dat bewees de volatiliteit bij aanvang van de escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Toen Israël zijn gasvelden afsloot, ontstond er twijfel of de levering van vloeibaar  gemaakt aardgas (lng) vanuit buurland Egypte overeind zou blijven. Een staking bij Australische lng-terminals eerder dit jaar bracht eveneens stevige prijsfluctuaties teweeg. Het lijstje met gevoelige punten is op die manier vrij lang.”

Geringe temperatuurinvloeden

Meestal brengen dalende temperaturen stijgende energieprijzen met zich mee, maar dat lijkt nu niet het geval. “De markten reageren rustiger op temperatuurschommelingen dan vorige herfst en winter. Dat hebben we te danken aan de nog altijd zeer goed gevulde gasvoorraden. De mogelijke volatiliteit loert dus vooral om geopolitiek hoek.”

Prognose energieprijzen

De gasprijs bevindt zich momenteel weer op het peil van voor de escalatie in het Midden-Oosten. De stroomprijzen blijven op hetzelfde niveau van de voorbije maanden. Het lijkt weinig waarschijnlijk dat energieleveranciers in december grondige prijswijzigingen doorvoeren. Moniek de Jong schreef onlangs samen met Mathieu Blondeel, universitair docent aan de VU Amsterdam het boek ‘Staat de wereld in brand?’, een uitgave van ASP Editions.