Maandelijkse afrekening voor energie: nuttig in tijden van torenhoge prijzen?

Sinds april is het mogelijk om je energie maandelijks te betalen op basis van jouw reële gezinsverbruik. Je werkt dus niet langer via een voorschot en een slotfactuur, maar betaalt naar analogie met de telefoonrekening meteen exact voor wat je verbruikt. Welke voor- en nadelen biedt die facturatievorm tijdens de huidige energiecrisis?

De energieleverancier bepaalt je voorschot op basis van je meterstanden uit het verleden. Bij de slotafrekening legt hij het totaalbedrag naast het totaal van de al betaalde voorschotfacturen. Is het bedrag op de slotfactuur hoger dan het totaal van de betaalde voorschotfacturen, dan moet je het resterende bedrag op het einde van het contractjaar nog betalen.

Onaangename verrassing bij slotfactuur

De meeste gezinnen beschikken vandaag over een variabele tariefformule voor elektriciteit en aardgas. De kilowattuurprijs steeg de voorbije maanden bij elke indexaanpassing, terwijl het voorschotbedrag identiek bleef. Hierdoor valt de jaarlijkse eindafrekening uiteindelijk een pak hoger uit dan de som van alle voorschotten die je het voorbije jaren hebt betaald. Het gevolg: je moet aan het einde van het contractjaar al snel enkele honderden euro’s extra betalen.

Maandelijkse afrekening voor energie

Naast de traditionele voorschotfactuur kan je ook kiezen voor een maandelijkse afrekening. Sinds 2024 is elke energieleverancier in Vlaanderen verplicht om een maandelijkse afrekening aan te bieden.

Bij een maandelijkse afrekening betaal je exact voor wat je de voorbije maand hebt verbruikt en tegen het tarief dat op dat moment gold. Aan het eind van het contractjaar betaal je dus nooit te weinig of te veel. Omdat je geen voorschot meer betaalt, loop je ook niet het risico om betaalde voorschotten kwijt te spelen wanneer de energieleverancier failliet zou gaan.

Transparantie versus seizoensgevoeligheid

Tegenover die voordelen staat de seizoensgevoeligheid. Zeker op het vlak van aardgas ligt het verbruik de ene maand veel hoger dan de andere. In augustus betaal je naar schatting 1,4% van de totale jaarfactuur, terwijl dat percentage in januari 18,2% bedraagt. Tijdens de wintermaanden zal je maandafrekening dus een pak hoger liggen dan tijdens de zomer.

Voor wie mogelijk?

Niet alle gezinnen kunnen een maandelijkse afrekening aanvragen. De digitale meter geldt als een noodzakelijk instrument om het verbruik uit te lezen. Bovendien is de optie enkel verplicht voor energieleveranciers met meer dan 200.000 klanten. Voor kleinere leveranciers geldt die noodzaak niet. Engie, Luminus, Eneco, TotalEnergies (het vroegere Lampiris) en Mega voldoen aan die voorwaarde. Toch blijkt uit de V-Test van energieregulator VREG dat die vijf spelers de optie niet even actief promoten.

Sommige leveranciers bieden de maandafrekening aan als een optie bij alle of een deel van hun contracten. Enkel Engie afficheert de maandelijkse afrekening voor aardgas. Van een maandelijkse afrekening voor elektriciteit ontbreekt bij TotalEnergies in de V-Test zelfs elk spoor. “Een maandelijkse afrekening kan ook bij ons. Klanten die dat willen, kunnen contact opnemen met het contactcenter. De verdere communicatie moeten we nog lanceren. Maar het kan dus”, luidt het in een reactie.

Vooralsnog weinig interesse

Ondanks de verschillende voordelen van een maandelijkse afrekening, blijkt de interesse van de consument lauw. Bij Engie had halfweg juni amper honderd klanten de switch gemaakt. Luminus en Eneco hielden het bij ‘weinig aanvragen en interesse’, terwijl Mega rond dezelfde periode 3.039 particuliere contracten voor elektriciteit met een maandelijkse facturatie had afgesloten.